Nerede Hata Yaptım

            Murat Urfa’da yaşamaya başlayalı yirmi yıl olmuştu. Bu yirmi yılın on iki yılında bir fabrikada çalıştı. Üretimin her aşamasını detay detay öğrenmişti. Bir süre sonra hem üniversitede aldığı eğitim hem de saha deneyiminden sonra farklı bir iş yapmak istedi. Danışmanlığa başlayalı sekiz yıl olmuştu.  Bazen arkadaşlarına uğrar birer çaylarını içerdi. Nevzat da onun yirmi yıllık arkadaşıydı.

            Son birkaç aydır Nevzat’ın yanına uğradıkça iş yerindeki problemleri fark etmeye başladı. Uğradığı günlerden birinde Nevzat, “Nerede hata yapıyorum?” diyerek Murat’a sordu. “Neden gerçeklere bu kadar gözümü kapadım? Fabrikada dört aydan beri geri dönüşümü imkansız atık malzeme birikmiş, haberim yok! En iyi işçilerim birer birer ayrıldı. Güvendiğim fabrika müdürüm bile dışarıdan iş kurup hem işçileri hem de müşterilerimi oraya kaydırmış. Nasıl oldu da bu kadarını göremedim?”

            Murat “Üretimde liderlik ettiğini düşündüğün kişi sadece zaman harcıyordu. Kendini rahat ettirecek bir sistem kurmuş. Tüm ustalar ona sormadan karar alamıyor, hata olsa bile üstü örtülüyor, takım çalışmasından eser yok. Herkes bireysel becerileri ile çalışmış. Kutuplaşma had safhada. Dedikodu ortamı oluşmuş durumda. Kimse kimsenin yaptığı işi beğenmiyor, birbirini sadece eleştirmek için konuşuyor. Fabrikanı müdürüne teslim etmişsin ancak gerekli raporları bile istemedin. Gelen raporları da denetlemedin. Fabrikayı gezip ortamı gözlemlemedin. Atık malları kontrol etmedin. Daha bu liste uzar da uzar. Özet olarak iyi bir lider olamadığın gibi iyi bir yöneticide seçemedin.”

            Peki iyi bir lider nasıl olur?

            İyi bir üretim tesisinin iyi bir yönetime ve lidere ihtiyacı vardır. Bunun için birçok sebebin bir araya gelmesi lazım. Bu sebepler ne kadar hayatın gerçeklerine uygun ise o kadar etkili olur. Sebepler doğru olsa da uygulayıcılarda hata varsa yine sonuç alamazsın. Kimdir bu uygulayıcılar? Tabi ki insan. İnsanoğlu gelişmeye çok uygun bir canlıdır. Bunun için en önemli sebepler arasında doğru bir çevre de vardır.  Doğru bir sebebi yanlış bir çevrede oluşturamazsınız. 

İnsanoğlu hata yapabilir, hatasından da dönebilir.  Hatayı oluşturan sebepler değişmedikçe hata tekrarı olur. 

Bu sebepler nasıl değiştirilir?

            Hata bir sonuçtur ve önemli olan o hatayı meydana getiren sebepleri değiştirmektir. Mesela görev dağılımı yapılırken bedele, beceriye ve kişinin sağlayacağı katma değere dikkat etmek gerekir. Devamında adaletli bir ücret dağılımı yapılmalıdır. Bunların hepsi üzerine günlerce ayrı ayrı konuşulabilir.

            Firmada oluşan en büyük sorunlardan birisi de fitne. Çalışanın yaptığı iş ve iş yeri ile ilgili eminliğinin bozulması üretimin yavaşlamasına ve kalitenin düşmesine sebep olur.

            Kalitenin düşmesi senin müşteri kaybına neden olur böylelikle para da kaybetmeye başlarsın. Firma kayıplar yaşadıkça daha çok müşteri telaşına düşer, oysa ki asıl problem üretim kalitesindedir. Üretici olduğun için çok yüksek karla mal satmaya çalışman anlık sorunu çözmüş gibi görünür ama toplamda müşteri kaybı olarak döner.  Senin elindeki en önemli koz malın kalitesidir. Önemli olan senin malını alacak olan kişinin işini kolaylaştırman. Kalite de bu şekilde sağlanabilir.

            Finans takibi ne kadar önemli ise müşteri takibi de o kadar önemlidir. Patron olarak senin satış öncesi ve sonrası müşteri memnuniyetine önem vermen gerekir. Müşteri müşteriyi kazandırmıyor ise sana, sen daha satış yapamamışsın demektir.

            İşte tüm liderler bu ve buna benzer özellikle barındıran ve yeri geldiğinde çalışanlarını bu sorumluluğu veren kişilerdir. Lider grup hedefine ulaştıran kişi demektir. Kurumsal bir amacın yok ise, işyerinde bireysel hırslar devreye girer. Bir yönetici olarak senin iş yerindeki insanlara bir amaç verebilmen gerekir.

Nevzat işletmenin başarısının makinaların çalışması veya üretim kapasitesinin olmadığını kabul etti. Asıl mesele doğrudan o üretimi yönlendiren liderlik vizyonuna bağlı olduğunu gördü.

Sonuç olarak liderlik; çalışanlara sadece bir iş değil, bireysel hırsların ötesine geçen kurumsal bir amaç verebilme sanatıdır. Eğer bir yönetici, satışın ötesine geçip müşteri memnuniyetini bir referansa dönüştürebiliyor ve çalışanlarına sorumluluk yükleyerek onları ortak bir vizyonda birleştirebiliyorsa gerçek anlamda liderlik ediyor demektir. Unutulmamalıdır ki; iyi bir lider, sadece bir fabrikaya hükmeden kişi değil, tüm grubunu eksiklerini gidererek ve adaleti sağlayarak ortak bir hedefe ve başarıya ulaştıran kişidir.